Co zrobić, gdy dziecko boi się Świętego Mikołaja?

Jeżeli dziecko boi się Świętego Mikołaja, nie należy zmuszać go do podejścia, siadania na kolanach, przytulania ani wspólnego zdjęcia. Najlepiej zwiększyć dystans, pozwolić dziecku zostać przy rodzicu, mówić spokojniej i dać mu czas na obserwowanie sytuacji bez presji.

Jeżeli po kilku minutach dziecko nadal nie chce kontaktu, trzeba to zaakceptować. Prezent może przekazać rodzic, zdjęcie można pominąć, a wizytę w razie potrzeby skrócić.

Z mojego doświadczenia największym błędem dorosłych jest próba szybkiego „naprawienia” sytuacji. Rodzic zachęca, Mikołaj podchodzi bliżej, wszyscy patrzą na dziecko i mówią:

„No chodź, przecież to Mikołaj!”

Tymczasem właśnie wtedy presja rośnie.

Profesjonalne spotkanie z Mikołajem nie polega na tym, żeby za wszelką cenę zdobyć wspólne zdjęcie. Chodzi o stworzenie dziecku bezpiecznego, pozytywnego doświadczenia.

 

Dlaczego dziecko może bać się Świętego Mikołaja?

Dla dorosłego Święty Mikołaj jest sympatyczną postacią.

Dla małego dziecka wygląda jednak zupełnie inaczej.

Nagle do pokoju wchodzi:

• duży obcy człowiek,
• w intensywnie czerwonym stroju,
• z ogromną brodą,
• mówiący innym głosem,
• często z workiem i dzwonkiem.

Dziecko może doskonale znać Mikołaja z książek i bajek, a mimo to przestraszyć się prawdziwej postaci stojącej kilka kroków dalej.

To normalne.

Nie oznacza, że rodzice źle przygotowali dziecko albo że Mikołaj zrobił coś niewłaściwego.

 

Czy strach przed Mikołajem jest czymś niezwykłym?

Nie.

Małe dzieci mogą podobnie reagować na:

• maskotki,
• postacie w kostiumach,
• klaunów,
• obcych dorosłych,
• głośne lub bardzo intensywne sytuacje.

Warto więc już przed wizytą założyć, że reakcja dziecka może być inna niż ta, którą rodzic sobie wyobrażał.

Nie planuj spotkania tak, jakby wspólne zdjęcie i siedzenie na kolanach Mikołaja były obowiązkowymi punktami programu.

 

Pierwsza zasada: Mikołaj nie powinien od razu podchodzić do przestraszonego dziecka

Jeżeli dziecko:

• cofa się,
• chowa za rodzicem,
• zaczyna płakać,
• odwraca głowę,

Mikołaj powinien się zatrzymać.

Najgorsze, co można wtedy zrobić, to podejść jeszcze bliżej i próbować natychmiast nawiązać kontakt.

Lepiej:

• usiąść kilka kroków dalej,
• odłożyć worek,
• spokojnie przywitać się z rodzicami,
• pozwolić dziecku obserwować.

Dziecko zaczyna wtedy samo oceniać sytuację.

 

Rodzic powinien pozostać przy dziecku

Nie należy próbować odciągać dziecka od mamy albo taty.

Jeżeli chce być na rękach rodzica – niech zostanie.

Jeżeli chce schować się za nogą mamy – również dobrze.

Rodzic jest dla dziecka bezpiecznym punktem.

Obecność znajomej osoby pomaga obserwować nową sytuację bez konieczności natychmiastowego kontaktu z Mikołajem.

 

Mikołaj powinien zejść niżej zamiast stać nad dzieckiem

To bardzo praktyczny szczegół.

Dorosły w pełnym stroju Mikołaja może wydawać się małemu dziecku ogromny.

Jeżeli sytuacja na to pozwala, Mikołaj może:

• usiąść,
• przykucnąć w bezpiecznej odległości,
• pozostać na poziomie bliższym wysokości dziecka.

Nie chodzi o natychmiastowe zbliżenie.

Chodzi o zmniejszenie wrażenia, że duża postać stoi nad dzieckiem.

 

Nie mów dziecku „nie bój się”

To jedno z najczęściej używanych zdań.

I jedno z najmniej pomocnych.

Dziecko już się boi.

Samo stwierdzenie, że „nie ma się czego bać”, nie usuwa emocji.

Lepiej powiedzieć:

„Możesz zostać przy mamie.”

Albo:

„Nie musisz podchodzić. Ja sobie tutaj chwilę usiądę.”

Takie zdanie zdejmuje presję.

 

Nie proponuj od razu siadania na kolanach

To tradycyjny obraz spotkania z Mikołajem, ale absolutnie nie jest obowiązkowy.

Dziecko może:

• stać obok rodzica,
• siedzieć na jego kolanach,
• pozostać kilka metrów od Mikołaja,
• odebrać prezent przez rodzica.

Nie ma żadnego powodu, aby zmuszać kilkulatka do bliskiego kontaktu z dorosłą osobą tylko dlatego, że jest przebrana za Mikołaja.

 

Spokojny głos jest ważniejszy niż efektowne „ho, ho, ho”

Jeżeli dziecko jest niepewne, bardzo głośne wejście może dodatkowo zwiększyć napięcie.

Mikołaj powinien wtedy:

• mówić ciszej,
• zwolnić tempo,
• używać krótszych zdań,
• nie podnosić gwałtownie głosu.

Charakterystyczne „ho, ho, ho” można zostawić na później albo całkowicie ograniczyć.

Profesjonalny Mikołaj dopasowuje intensywność postaci do dziecka, a nie odwrotnie.

 

Nie patrz bez przerwy na przestraszone dziecko

To nieoczywisty, ale bardzo ważny element.

Wyobraź sobie:

• dziecko się boi,
• rodzice patrzą na dziecko,
• Mikołaj patrzy na dziecko,
• rodzeństwo patrzy na dziecko.

Nagle jest ono centrum całego wydarzenia.

Presja rośnie.

Mikołaj może zamiast tego:

• porozmawiać z rodzicem,
• zainteresować się choinką,
• zwrócić uwagę na rodzeństwo,
• spokojnie przygotować worek.

Dziecko dostaje czas na obserwację bez bycia obserwowanym przez wszystkich.

 

Nie wyciągaj ręki, jeśli dziecko samo nie chce podejść

Dla dorosłego podanie ręki jest zwyczajnym gestem.

Dla niepewnego dziecka oznacza konieczność zbliżenia się.

Nie trzeba tego wymuszać.

Jeżeli dziecko samo zacznie podchodzić, Mikołaj może naturalnie zareagować.

Jeżeli nie – kontakt fizyczny w ogóle nie jest potrzebny.

 

Czy można dać prezent przez rodzica?

Tak. To jedno z najlepszych rozwiązań, gdy dziecko nie chce podejść.

Mikołaj może powiedzieć:

„Mam tutaj prezent dla Ciebie. Zostawię go u mamy.”

Albo:

„Położę paczkę tutaj, żebyś mógł ją później spokojnie otworzyć.”

Nie należy uzależniać prezentu od:

• podejścia do Mikołaja,
• podania ręki,
• zdjęcia,
• odpowiedzi na pytanie.

Prezent nie powinien być narzędziem presji.

 

Czego absolutnie nie mówić?

Unikałbym komunikatów:

• „Jak nie podejdziesz, nie dostaniesz prezentu.”
• „Mikołaj zabierze paczkę.”
• „Inne dzieci się nie boją.”
• „Taki duży i boisz się Mikołaja?”
• „No chodź, nie rób nam wstydu.”

Takie zdania mogą połączyć spotkanie z:

• presją,
• wstydem,
• lękiem.

A przecież celem całej wizyty jest dokładnie odwrotny efekt.

 

Nie zmuszaj do zdjęcia

Rodzice bardzo często czekają na wspólne zdjęcie.

To zrozumiałe.

Nie powinno jednak być ważniejsze od samopoczucia dziecka.

Jeżeli maluch nie chce stanąć obok Mikołaja, można zrobić:

• zdjęcie całej rodziny,
• zdjęcie dziecka na rękach rodzica,
• zdjęcie z większej odległości.

A jeżeli dziecko nie chce żadnego zdjęcia – można po prostu go nie robić.

Brak fotografii nie oznacza nieudanej wizyty.

 

Co zrobić, gdy dziecko zaczyna płakać?

Najważniejsze jest zmniejszenie liczby bodźców.

Mikołaj powinien:

• przestać się zbliżać,
• ściszyć głos,
• pozwolić rodzicowi uspokoić dziecko,
• nie próbować za wszelką cenę rozśmieszać.

Jeżeli po chwili płacz ustaje, można kontynuować wizytę spokojniej.

Jeżeli obecność Mikołaja cały czas zwiększa stres, warto rozważyć wcześniejsze zakończenie bez bezpośredniego kontaktu.

 

Kiedy lepiej zrezygnować z bezpośredniego kontaktu?

Jeżeli dziecko przez cały czas:

• płacze,
• odwraca się,
• ucieka,
• kurczowo trzyma się rodzica,

nie ma sensu próbować dalej.

Mikołaj może:

• przekazać prezent rodzicowi,
• powiedzieć kilka spokojnych słów,
• pożegnać się z większego dystansu.

To może być najlepsze możliwe zakończenie tej konkretnej wizyty.

 

Czy Mikołaj powinien zdejmować brodę, żeby dziecko przestało się bać?

Nie polecałbym takiego rozwiązania.

Może ono jeszcze bardziej zdezorientować dziecko.

Poza tym w pomieszczeniu mogą znajdować się inne dzieci, które nadal przeżywają spotkanie jako wizytę prawdziwego Mikołaja.

Znacznie lepiej:

• zwiększyć dystans,
• zmniejszyć intensywność zachowania,
• ewentualnie skrócić spotkanie.

 

Dobry strój nadal ma znaczenie

Może się wydawać, że przy przestraszonym dziecku wygląd jest drugorzędny.

Nie do końca.

Źle dopasowany strój może powodować, że Mikołaj:

• ciągle poprawia brodę,
• dotyka czapki,
• nerwowo podciąga pas,
• wykonuje dużo gwałtownych ruchów.

Dla dziecka wszystkie te zachowania mogą być dodatkowym bodźcem.

Dlatego profesjonalny strój Mikołaja powinien być wcześniej dokładnie przetestowany.

Wygodny strój pozwala Mikołajowi skupić uwagę na dziecku, a nie na własnym kostiumie.

 

Jak rodzic może przygotować dziecko przed wizytą?

Przy małym dziecku warto zacząć kilka dni wcześniej.

Można:

• pokazać ilustracje Mikołaja,
• opowiedzieć, że Mikołaj może przyjść do domu,
• wyjaśnić, że będzie miał dużą brodę i czerwony strój,
• obejrzeć spokojny film lub zdjęcia postaci,
• opowiedzieć, jak mniej więcej będzie wyglądało spotkanie.

Nie budowałbym jednak ogromnego napięcia przez kilka tygodni.

Dziecko nie powinno mieć poczucia, że zbliża się jakiś wielki test.

 

Nie obiecuj, że dziecko na pewno będzie zachwycone

Rodzic może powiedzieć:

„Przyjdzie Mikołaj, zobaczysz, będzie fajnie.”

To wystarczy.

Nie warto przez tydzień powtarzać:

„Na pewno usiądziesz Mikołajowi na kolanach.”

„Zrobimy piękne zdjęcie.”

„Musisz powiedzieć wierszyk.”

Im więcej obowiązków przypiszemy do wizyty przed jej rozpoczęciem, tym większa presja.

 

Czy warto pokazać dziecku zdjęcie Mikołaja wcześniej?

Przy małym dziecku – tak.

Rodzic może pokazać:

• brodę,
• czerwony płaszcz,
• czapkę,
• worek.

Chodzi o oswojenie wyglądu.

Nie trzeba jednak analizować każdej części stroju.

Wystarczy, że postać przestanie być całkowicie nieznanym zjawiskiem pojawiającym się nagle w drzwiach.

 

Przy bardzo małym dziecku warto zaplanować spokojne wejście

Głośne pukanie, dzwonek i donośne:

„HO, HO, HO!”

może być świetne dla grupy starszych dzieci.

Dla dwu- lub trzylatka może być zdecydowanie za intensywne.

Przy małym dziecku Mikołaj może:

• zapukać delikatniej,
• wejść wolniej,
• nie podchodzić od razu,
• przywitać się normalną głośnością.

 

Rodzice powinni przekazać Mikołajowi ważne informacje przed wizytą

To jeden z najlepszych sposobów zapobiegania trudnym sytuacjom.

Przed spotkaniem Mikołaj powinien wiedzieć:

• ile lat ma dziecko,
• czy wcześniej widziało Mikołaja na żywo,
• czy boi się kostiumowych postaci,
• czy miało wcześniej trudną reakcję,
• czy rodzice chcą od razu wykonywać zdjęcie.

Jeżeli wiadomo, że dziecko jest bardzo nieśmiałe, można już od wejścia zaplanować spokojniejszy przebieg.

W istniejącym materiale SklepMikolaja.pl dotyczącym pierwszych zleceń również zwracamy uwagę na znaczenie wcześniejszego wywiadu z klientem i informacji o ewentualnych obawach dziecka.

 

Mikołaj nie powinien od razu brać dziecka na ręce

Nawet jeżeli rodzic mówi:

„Weź go, zaraz się przyzwyczai”,

nie jest to dobry pomysł przy dziecku, które wyraźnie protestuje.

Kontakt fizyczny powinien wynikać z naturalnej sytuacji i chęci dziecka.

Nie z potrzeby zrealizowania określonego scenariusza.

 

Nie oceniaj dziecka

Mikołaj nie powinien mówić:

„Ojej, boisz się mnie?”

przy całej rodzinie.

Jeszcze gorsze są:

„Taki duży chłopiec i się boi?”

albo:

„Twoja siostra się nie boi.”

Nie potrzeba dodatkowego zawstydzania.

Można potraktować sytuację zupełnie normalnie:

„Zostań sobie przy mamie. Ja tutaj mam jeszcze sporo pracy z tym workiem.”

 

Starsze rodzeństwo może pomóc naturalnie

Jeżeli starszy brat lub siostra chętnie rozmawia z Mikołajem, niech rozmowa rozpocznie się właśnie z nim.

Młodsze dziecko obserwuje wtedy:

• spokojne zachowanie Mikołaja,
• reakcję rodzeństwa,
• brak zagrożenia.

Nie należy jednak mówić starszemu dziecku:

„Przyprowadź tutaj brata.”

To znowu tworzy presję.

 

Mikołaj może zainteresować się zabawką zamiast samym dzieckiem

To bardzo prosty sposób na rozpoczęcie kontaktu.

Jeżeli dziecko trzyma misia, samochodzik albo lalkę, Mikołaj może powiedzieć:

„Widzę, że przyszedłeś z bardzo ważnym pomocnikiem.”

Albo:

„Jak ma na imię ten miś?”

Dziecko nie musi wtedy mówić o sobie.

Może odpowiedzieć jednym słowem albo tylko pokazać zabawkę.

To często wystarczy jako pierwszy mały krok.

 

Nie zadawaj serii pytań

Mikołaj nie powinien zamieniać spotkania w przesłuchanie:

„Jak masz na imię?”

„Ile masz lat?”

„Chodzisz do przedszkola?”

„Byłeś grzeczny?”

„Co chciałeś dostać?”

Jeżeli dziecko jest nieśmiałe, wystarczy jedno pytanie.

Potem czekaj.

Jeżeli nie odpowie – nic się nie dzieje.

 

Nie strasz dziecka „niegrzecznością”

To temat szerszy niż sam lęk przed Mikołajem.

Przy przestraszonym dziecku absolutnie nie dokładałbym komunikatów:

„Widzę, że ktoś tutaj chyba nie był grzeczny.”

Wizyta nie powinna stawać się narzędziem dyscyplinowania.

Mikołaj może budować pozytywną atmosferę bez oceniania dziecka.

 

Jak zachować się w przedszkolu?

Przy grupie sytuacja jest jeszcze bardziej delikatna.

Jedno dziecko może nie chcieć podejść po prezent.

Nie wywołuj go wielokrotnie.

Nie komentuj przy całej sali:

„O, ktoś się boi!”

Prezent można przekazać:

• nauczycielowi,
• opiekunowi,
• dziecku później, gdy samo zdecyduje się podejść.

Reszta grupy nie musi skupiać uwagi na jego reakcji.

 

A co na dużym evencie?

Na evencie dochodzą kolejne bodźce:

• muzyka,
• światła,
• duża liczba ludzi,
• kolejka do Mikołaja,
• fotograf.

Dziecko może być przeciążone samym otoczeniem.

Dobrym rozwiązaniem jest strefa, do której rodzic podchodzi z dzieckiem dobrowolnie.

Mikołaj nie powinien wyciągać dziecka z tłumu albo przywoływać go na siłę.

 

Czy profesjonalny strój może przestraszyć dziecko bardziej?

Pełny strój z dużą brodą rzeczywiście jest bardzo intensywnym bodźcem.

Nie oznacza to, że Mikołaj powinien wyglądać mniej wiarygodnie.

Wręcz przeciwnie.

Spójny wygląd pomaga zbudować postać.

Trzeba po prostu dopasować zachowanie.

Im bardziej imponujący jest Mikołaj, tym spokojniejsze może być:

• wejście,
• tempo ruchów,
• mówienie,
• pierwszy kontakt.

 

Profesjonalny Mikołaj to nie tylko strój

To jedna z najważniejszych lekcji całej sytuacji.

Można mieć perfekcyjny płaszcz i brodę, a mimo to źle poprowadzić spotkanie.

Profesjonalny Mikołaj powinien wiedzieć, kiedy:

• podejść,
• zatrzymać się,
• zmienić ton głosu,
• odpuścić zdjęcie,
• skrócić wizytę.

SklepMikolaja.pl opisuje szerzej tę różnicę również w poradniku dlaczego sam strój nie wystarczy, aby zostać profesjonalnym Mikołajem.

 

Jak przygotować Mikołaja do wizyty z małym dzieckiem?

Przed spotkaniem warto przekazać mu:

• wiek dziecka,
• informację o wcześniejszych reakcjach,
• czy dziecko jest nieśmiałe,
• czy boi się dużych postaci,
• gdzie będzie rodzic,
• czy zdjęcie jest ważne, czy opcjonalne.

Sam Mikołaj powinien również wcześniej przećwiczyć spokojne wejście.

Nie każdy występ musi rozpoczynać się tak samo.

 

Warto ustalić plan B

Rodzic i Mikołaj powinni wiedzieć, co zrobią, jeśli dziecko nie będzie chciało kontaktu.

Plan B może wyglądać tak:

1. Mikołaj siada w większej odległości.
2. Rozmawia z rodzicem.
3. Dziecko obserwuje.
4. Jeżeli nie chce podejść, prezent dostaje rodzic.
5. Nie robimy wspólnego zdjęcia.
6. Mikołaj spokojnie się żegna.

Taki scenariusz daje dorosłym spokój.

Nie muszą improwizować pod wpływem płaczu dziecka.

 

Co zrobić po nieudanej próbie kontaktu?

Nie komentować jej przez resztę wieczoru.

Nie mówić dziecku:

„Szkoda, że bałeś się Mikołaja.”

„Mogliśmy zrobić takie ładne zdjęcie.”

„Za rok masz się już nie bać.”

Można po prostu powiedzieć:

„Mikołaj zostawił Ci prezent.”

Im mniej budujemy wokół sytuacji dodatkowych emocji, tym lepiej.

 

Czy kolejna wizyta może wyglądać zupełnie inaczej?

Oczywiście.

Dziecko rozwija się bardzo szybko.

Dwuletni maluch, który w tym roku płakał na widok Mikołaja, za rok może:

• czekać pod drzwiami,
• rozmawiać bez problemu,
• sam poprosić o zdjęcie.

Jedna trudna reakcja nie oznacza trwałego problemu.

Tym bardziej nie warto wymuszać kontaktu podczas konkretnego spotkania.

 

Czego Mikołaj absolutnie nie powinien robić?

• Nie podchodzić na siłę.
• Nie zabierać dziecka od rodzica.
• Nie sadzać na kolanach bez chęci dziecka.
• Nie wymuszać zdjęcia.
• Nie straszyć zabraniem prezentu.
• Nie zawstydzać przy rodzeństwie.
• Nie mówić coraz głośniej.
• Nie zdejmować brody, żeby „udowodnić”, że nie ma się czego bać.
• Nie przeciągać wizyty mimo narastającego płaczu.

To zasady, które warto ustalić jeszcze przed pierwszym profesjonalnym spotkaniem.

 

Co powinien zrobić zamiast tego?

• Zwiększyć dystans.
• Usiąść albo kucnąć.
• Mówić spokojniej.
• Pozwolić dziecku zostać przy rodzicu.
• Przenieść uwagę na inną osobę lub przedmiot.
• Dać czas.
• Przekazać prezent przez rodzica, jeśli potrzeba.
• Zaakceptować brak zdjęcia.
• Skrócić spotkanie, jeżeli to najlepsze rozwiązanie.

To nie jest „poddanie się”.

To dopasowanie wizyty do realnej sytuacji.

 

Co zrobić, gdy dziecko boi się Świętego Mikołaja – najważniejsza zasada

Najważniejsza zasada jest bardzo prosta:

nie zmuszaj dziecka do kontaktu.

Mikołaj może być kilka metrów dalej.

Prezent może przekazać rodzic.

Zdjęcie można zrobić innym razem.

Wizytę można skrócić.

To wszystko jest mniej ważne niż poczucie bezpieczeństwa dziecka.

Dobry Mikołaj potrafi wejść do pokoju efektownie.

Profesjonalny Mikołaj potrafi również zauważyć, kiedy powinien przestać być efektowny i po prostu zachować się spokojnie.

 

FAQ – dziecko boi się Świętego Mikołaja

Co zrobić, gdy dziecko płacze na widok Mikołaja?

Należy zwiększyć dystans, mówić spokojniej i pozwolić dziecku pozostać przy rodzicu. Nie trzeba próbować natychmiast nawiązać kontaktu. Jeżeli sytuacja się nie poprawia, prezent może przekazać rodzic, a spotkanie można skrócić.

Czy zmuszać dziecko do podejścia do Mikołaja?

Nie. Dziecko powinno samo zdecydować, czy chce podejść. Zmuszanie może zwiększyć stres i sprawić, że całe spotkanie zostanie zapamiętane negatywnie.

Czy dziecko musi usiąść Mikołajowi na kolanach?

Nie. Może zostać przy rodzicu, usiąść obok albo zachować większy dystans. Siadanie na kolanach nie jest warunkiem udanej wizyty.

Czy Mikołaj może przekazać prezent rodzicowi?

Tak. Jeśli dziecko nie chce podejść, Mikołaj może przekazać paczkę rodzicowi albo pozostawić ją w bezpiecznym miejscu.

Czy robić zdjęcie, jeśli dziecko boi się Mikołaja?

Nie należy go wymuszać. Można zrobić zdjęcie całej rodziny z większego dystansu albo całkowicie z niego zrezygnować.

Jak rodzice mogą przygotować dziecko na wizytę Mikołaja?

Warto wcześniej spokojnie opowiedzieć o wizycie, pokazać zdjęcie Mikołaja i wyjaśnić, że będzie miał dużą brodę i czerwony strój. Nie należy jednak tworzyć presji związanej z obowiązkowym zdjęciem czy siadaniem na kolanach.

Jak powinien mówić Mikołaj do przestraszonego dziecka?

Ciszej, wolniej i krótszymi zdaniami. Nie powinien podchodzić gwałtownie ani używać bardzo głośnego śmiechu, jeśli dziecko już jest przestraszone.

Kiedy należy zakończyć wizytę wcześniej?

Jeżeli obecność Mikołaja cały czas zwiększa stres dziecka, a próba zwiększenia dystansu nie pomaga, spokojne wcześniejsze zakończenie spotkania może być najlepszą decyzją.

Czy profesjonalny Mikołaj powinien umieć reagować na strach dziecka?

Tak. Profesjonalna wizyta to nie tylko dobry strój. Mikołaj powinien umieć obserwować reakcję dziecka, zmienić sposób działania, ograniczyć presję i w razie potrzeby odejść od pierwotnego scenariusza.